Den ferske avsløringa frå Grafen viser korleis H-reseptordninga har utvikla seg frå eit “fagleg verktøy” til ein økonomisk giftpille som kveler helseføretak.
Lokale sjukehus må bruke enorme summar på moderne medisinar, men sviktar på dei mest grunnleggjande oppgåvene. Utan personell til å drifte sengepostane eller lys i operasjonsstovene, står pasientane att som taparar. I tillegg rømmer innvandrarar fordi de opplever helsetenestene som for dårlege.
Skal vi berge det norske behandlingstilbodet, finst det berre éi løysing: Vi må skrota H-resepten og flytte milliardrekninga tilbake til staten. Her er vegkartet for korleis vi tek kontrollen tilbake over sjukehusøkonomien.
Steg 1: Fullfinansiering av “Beslutningsforum”
I dag kan eit nasjonalt organ (Beslutningsforum) seia ja til ein ny medisin, medan det lokale sjukehuset må finna pengane. Dette skaper ubalanse.
- Tiltak: Alle medisinar som vert godkjende for bruk utanfor sjukehus (H-resept), skal heretter finansierast over ein eigen pott i Statsbudsjettet, ikkje over dei generelle driftsmidlane til sjukehusa.
- Effekt: Sjukehusa får føreseielege budsjett der kirurgi og pleie ikkje må vika for dyre legemiddel.
Steg 2: Nasjonal sentralisering av innkjøpsmakt
Argumentet om at sjukehusa må betala for å ha kontroll på prisen, held ikkje lenger. Staten er ein større og mektigare aktør enn kvart enkelt regionale helseføretak.
- Tiltak: Opprett ein felles nasjonal innkjøpsmodell der Statens legemiddelverk og Sykehusinnkjøp HF forhandlar på vegner av både apotek og sjukehus.
- Effekt: Ved å samla volumet frå både primær- og spesialisthelsetenesta, får ein ei forhandlingsmakt som kan presse prisane under dagens anbudsnivå.
Steg 3: Re-etablering av blåresept-modellen
H-resepten som omgrep vert sletta. Legemidla vert flytta tilbake til den tradisjonelle blåresept-ordninga (Folketrygda), men med strenge krav til kven som kan skriva dei ut.
- Tiltak: Legemidla vert utleverte på apotek som før, men rekninga går direkte til HELFO. Sjukehusa beheld det medisinske ansvaret, men slepp det økonomiske inkasso-ansvaret.
- Effekt: Sjukehuslækjarar kan konsentrere seg om diagnostikk og behandling i staden for budsjettkontroll.
Fordelane ved ein ny modell
| For pasienten | For sjukehuset | For samfunnet |
| Tryggleik: Medisintilgang er uavhengig av sjukehuset sin økonomi. | Arbeidsro: Pengane kan brukast på operasjonsstover og senger. | Lågare prisar: Ein statleg innkjøpar har størst makt. |
| Likskap: Same tilbod uavhengig av kva fylke du bur i. | Redusert byråkrati: Slepp fakturakontroll mot apoteka. | Gjennomsiktigheit: Tydelegare kva helsekronene faktisk går til. |
H-resepten var eit forsøk på å få kontroll på kostnadene, men resultatet vart at vi flytta risikoen over på dei som skal pleia oss. Ved å flytta finansieringa tilbake til Folketrygda og sentralisere innkjøpsmakta, kan vi både få lågare prisar og betre sjukehus.