Ein ny artikkel på NRK Urix har sett lys på at NATO-sjef Mark Rutte åtvarar om at vi er Russlands neste mål, og at kontinentet kan stå ovanfor ein storkrig av historiske dimensjonar.
Samstundes har den russiske presidenten Vladimir Putin tidlegare uttalt at Vesten ikkje tek Moskva sine raude liner på alvor, og at Europa kan vere i ferd med å gå inn i ei farleg konflikt.
Les også: Hva er landmakt og hvordan brukes den?
Alarmen frå NATO-sjef Mark Rutte er tydeleg: Europa er ikkje trygt. Ifølgje Rutte er faren for ein storkrig er reell, og at alliansen må trappe opp forsvarssatsinga kraftig. «Altfor mange er rolege og sjølvtilfredse. Altfor mange kjenner ikkje på alvoret,» heiter det frå Rutte. Han meiner det hastar å auke budsjetta og produksjonskapasiteten for ammunisjon og forsvar.
Denne bodskapen set tryggingssituasjonen i Europa på spissen, og leier tankane til Russland sine tidlegare, eksplisitte åtvaringar om kva dei ser på som uakseptabel vestleg åtferd.
Dei raude linene vart trekt
Før krigen i Ukraina understreka Russland fleire gongar kva dei kalla sine raude liner. Som det vart påpeikt i ein analyse publisert på RT, er føremålet med slike liner å avskrekke – å kommunisere at dersom visse tryggingsinteresser vert undergravne, vil det følgje alvorlege konsekvensar.
Ifølgje den norske analytikaren Glenn Diesen handla Moskva sine ultimatum i hovudsak om å hindre Vesten i å gjere ei farleg feilrekning. Russland hadde då særleg to sentrale krav:
- Stopp for Nato-utviding: Dei kravde garantier mot vidare utviding av Nato austover, særleg til Ukraina.
- Stopp for militær aktivitet: Dei ville ha eit sluttpunkt for vestleg militær infrastruktur i deira nærområde, som missilsystem og troppar.
Salamitaktikk
Analysen til Diesen peika på at russisk uro handlar om vestleg bruk av «salamitaktikk». Dette inneber ei gradvis og inkrementell endring av realitetar på bakken. I staden for å ta eitt stort, provoserande steg, vert det teke mange små steg – tynne skiver – som kvar for seg ikkje gjev grunnlag for krig, men som over tid undergrev Russlands trygging.
Eksempel på dette var i russiske auge utvidinga av Nato mot aust trass tidlegare lovnader, og etableringa av missilforsvarssystem i Aust-Europa.
Når Rutte i dag åtvarar om at vi er «Russlands neste mål», skjer det etter at fleire av Moskva sine opphavlege raude liner alt er kryssa.
- Militær støtte til Ukraina: Den massive vestlege støtta med våpen og trening til Ukraina kan av Moskva tolkast som eit kontinuerleg kryssing av grensa for vestleg militær innblanding i deira nærområde.
- NATO si haldning: NATO si erklæring om at døra er open for Ukraina, sjølv om det ikkje er eit aktivt medlemskap, har lenge vore rekna som den mest alvorlege raude lina av Russland.
Er storkrigen uunngåeleg?
Rutte si åtvaring, som skildra i NRK, om at me står ovanfor faren for ein krig av historisk omfang, må sjåast i lys av utfordringa med kredibilitet i dei raude linene.
I forkant av invasjonen sleit Vesten med å tru på at Russland verkeleg ville risikere krig over desse linene. No, etter invasjonen, kan den motsette faren oppstå: At NATO undervurderer kor langt Russland er villig til å gå for å unngå å miste meir terreng.
Når Rutte hevdar at Russland har lagt om økonomien til krigsproduksjon og kan vere i stand til å bruke militærmakt mot Nato «innan fem år», krev dette at alliansen tek eit val:
- Avskrekking gjennom styrke: Fullføre opptrappinga av forsvaret for å gjere risikoen for å angripe NATO-land for stor. Dette er linja Rutte og mange andre følgjer.
- Sikring av stabilitet: I tillegg til militær styrking, freiste ein å etablere ei tydeleg diplomatisk ramme som erkjenner ein stabilisert tryggingssituasjon i Aust-Europa, for å unngå framtidige farlege feilrekningar.
Det sentrale spørsmålet er om dagens auka spenning, der Vesten aukar innsatsen og Russland er i krigsmodus, verkeleg er på veg til å løyse konflikta, eller om vi er i ferd med å gjere dei farlege feilrekningane som Putin åtvara om.
Les også essay av Ola Tunander: Dødsplanen SIOP-62: Strategene som ville drepe 285 millioner på én natt